Wit wintersprookje op de Noorderhoeve
Manfred blogt: zuinigheid is duurzaamheid | de deugden van Maagd

di 21 aug 2018

Klimaatverandering, verlies van biodiversiteit en uitputting van landbouwgrond โ€“ de uitdagingen van deze tijd โ€“ bieden ook een kans voor persoonlijke ontwikkeling. Elke maand blogt Manfred van Doorn, bestuurder van Stichting Grondbeheer, hoe de sterrenbeelden ons deugden aanreiken die wij nodig hebben om duurzaam met de aarde en onszelf om te gaan.

Maagd, 22 augustus โ€“ 21 september

Het beeld van Maagd komt overeen met de afbeelding van de Griekse godin Demeter: een vrouw in een gewaad met een korenaar in haar hand. In dat beeld zitten veel betekenissen verborgen. Zowel het gewaad om de vrouw als het vlies om de korenaar staan voor het maagdenvlies en tevens voor het beschermende baarmoedervlies waarin de foetus in het vruchtwater wordt gedragen. De korenaar zelf is een symbool van vruchtbaarheid, maar het staat ook voor vrouwelijke wijsheid: in staat zijn om het kaf van het koren te kunnen scheiden. Het inschatten van kwaliteit en kunnen denken op de lange termijn zijn belangrijke aspecten van Maagd: wie laat ze voorbij haar maagdenvlies komen, welke man acht zij geschikt als de vader van haar kinderen?

Ook in het jaargetijde speelt het inschatten van kwaliteit en langetermijndenken een rol. Boeren halen nu de oogst binnen, maar staan tegelijkertijd stil bij het zaaigoed voor volgend jaar. De mooiste en beste planten mogen doorschieten voor de zaadproductie en de rest kan uit de grond. De deugden van Maagd zijn dan ook ethiek, esthetiek, zuinigheid en zelfcontrole. De tegenpool van Maagd is Vissen. Het spanningsveld tussen Maagd en Vissen is de hechte verbinding tussen moeder en kind versus je niet willen hechten in een zee vol mogelijkheden. En ook: de druppel (het vruchtwater) tegenover de oceaan, oftewel: het detail tegenover het grotere geheel. Je kunt bijvoorbeeld alleen een graanschuur vol oogsten als je de graankorrels, die je wilt gaan zaaien, zorgvuldig selecteert op waardevolle kenmerken.

De biodynamische landbouw is gezegend met het Demeter-keurmerk. De Griekse vruchtbaarheidsgodin is een toepasselijk symbool voor deze 'Maagdelijke' vorm van landbouw: biodynamische boeren en tuinders zijn erop gericht om het leven door te geven en denken dan ook op de lange termijn. Dat doen ze door zuinig en ethisch om te springen met plant, dier, mens en aarde. In onze huidige groei-economie zijn we te veel doorgeslagen naar de kant van Vissen. Het heersende verdienmodel stimuleert het kortetermijndenken van snel wisselen en vervangen. Bevalt die trui, stoel of keuken je niet meer? Dan koop je toch een nieuwe. Voor de prijs hoef je het niet te laten. Met Maagd als leidend beeld kunnen we duurzamer met onze spullen omgaan door bewust te kiezen voor schoonheid en kwaliteit. Voor mooie gebruiksvoorwerpen betaal je misschien wat meer maar het is dan wel de moeite waard om je eraan te gaan hechten.

Ook het vrijmaken van grond, wat Stichting Grondbeheer doet, heeft alles met Maagd te maken. Omdat de aarde niet vervangbaar is, kan zij vanuit haar wezen niet deelnemen aan de groei-economie. Het is dus cruciaal dat we grond met schenkgeld uit het economische verkeer halen. Vrije gronden worden zo weer heilige plekken waarmee we ons kunnen verbinden. De paradox van Maagd-Vissen is: als wijzelf zuinig en zorgvuldig met de aarde omgaan, zal ze een gulle Moeder voor ons zijn met een veelheid aan vitaal voedsel.

U bent hier