Ontmoet Jet van de Tuinen van Kraaybeekerhof

Het gaat goed met de Tuinen van Kraaybeekerhof in hartje Driebergen. Van februari tot en met november oogsten 250 huishoudens (circa 600 mensen) wekelijks hun portie groente en kruiden en kopen vele bezoekers planten en bloemen in de kwekerij. De Theetuin is inmiddels zo'n succes dat Jet During drie jaar geleden is ingestapt als derde ondernemer. Met haar handen in de aarde en lepel in de soeppan leeft Jet haar droom én bouwt ze mee aan een droomgebouw. Hoog tijd om haar beter te leren kennen!

Wat deed je hiervoor?

“Mijn opa en oma hadden een grote boerderij in Drenthe, waar ik heel veel ben geweest. Mijn liefde voor het boerenland is dus al jong begonnen. Na de middelbare school heb ik bos- en natuurbeheer in Wageningen gestudeerd. Ik heb mij toegelegd op onze beleving en verbintenis met de natuur. Zo kwam ik terecht als fondsenwerver bij Vogelbescherming Nederland, maar ik ben meer een natuurbeheerder die ook kan fondsenwerven. Ik heb voor projecten voor het behoud van boerenlandvogels binnen Nederland en de EU veel financiering gevonden.”

Hoe kwam de Kraaybeekerhof op je pad?

“Ik woon in Driebergen en ken Kraaybeekerhof al heel lang en ging er ook vaak naartoe. Vijf jaar geleden heb ik onverwachts een goede vriendin verloren. Zij was toen net als ik een jonge vrouw met kleine kinderen. Dat deed mij beseffen: het leven is nu. Ik mag mijn hart gaan volgen. Het resterende ouderschapsverlof heb ik voor mijzelf opgenomen; dat was een idee van mijn HR manager. Die tijd heb ik gebruikt om naar een andere invulling van mijn werk te zoeken. Ik wilde minder scheiding tussen werk en privé, meer buiten zijn en meer creativiteit. Ik houd van koken en gezond eten en kwam al rap tot de conclusie dat ik in die richting moest zoeken. Dat bracht mij bij een zelfpluktuin in Amersfoort, waar ik de jonge tuinster heb geholpen bij haar tweede teeltseizoen. Op haar advies heb ik een opleiding agro-ecologie gedaan. De lessen over boer-consumentrelaties en korte voedselketens biologeerde mij enorm. Voor de opleiding moest ik ook stage lopen. Hiervoor klopte ik aan bij Dave en Jasper, de twee tuinders en ondernemers van de Tuinen van Kraaybeekerhof. Toevallig zochten zij iemand voor de landgoedwinkel en dat was een perfecte plek voor mij.”

Je kwam als stagiair en bent nu medeondernemer. Hoe is dat gegaan?

“Mijn stage begon met één dag per week: op vrijdag. Voor dag en dauw begon ik met oogsten en de winkel inrichten. Daarna hielp ik mensen in de winkel en 's avonds om zes uur was ik pas klaar. Het was een hele lange werkdag maar wel mijn leukste dag van de week. Ik vond het heerlijk hier. Al snel hielp ik ook met koken voor de Theetuin. Ik maakte soep van groentes, die over waren van de landgoedwinkel. In de zomer had ik een gesprek met Dave en Jasper. Ze vroegen: 'Wat vind je ervan en wat wil je nu gaan doen?' Ik was zo dapper om te zeggen: 'Het liefst wil ik mijn baan opzeggen en hier blijven.' Dave runt de zelfoogsttuin, Jasper runt de planten- en bloemenkwekerij en voor de derde pijler van het bedrijf – de Theetuin – waren ze op zoek naar een derde vennoot en ze vroegen mij. Dat heb ik met beide handen aangegrepen. We hebben alle drie onze kerntaak en passie, werken graag samen én we kunnen elkaar vervangen tijdens vakanties. De Theetuin is mijn droom: ik mag koken, ik mag groentes verwerken en ik mag het de mensen naar de zin maken. Op maandag en dinsdag ondersteun ik Dave en Jasper op de tuin. Ik word hier heel blij van!”

Waarom past biodynamische landbouw bij jou?

“De verbinding met de gemeenschap, die je als boer voedt, spreekt mij aan. Tevens vind ik de samenhang tussen mens en natuur heel mooi. Als biodynamisch tuinder zijn we geen heerser van de natuur maar vanuit ons eigen wezen dragen we bij aan alles wat hier groeit en bloeit. We moeten af van het idee dat de landbouw een fabriekje is: je stopt er wat in, doet er wat mee, en dan komt er wat uit. In de biodynamische landbouw zien we de landbouw alles behalve als fabriek maar zelfs als kunstvorm. De handen van de tuinders, de handen van de zelfoogsters en de gemeenschap eromheen dragen allemaal bij aan deze landbouwkunst. Ook de zorg voor de toekomst vind ik heel waardevol. De verantwoordelijkheid voor de volgende generaties is in de samenleving totaal verloren gegaan.”

Wanneer hoorde je voor het eerst van BD Grondbeheer?

“Voor het behoud van boerenlandvogels zette Vogelbescherming in op het extensiveren van weidegrond. Per boer is er dan meer grond nodig. In de samenwerking met terreinbeheerders en grondfondsen heb ik in mijn vorige baan BD Grondbeheer al leren kennen.”

Wat betekent deze manier van grondbezit en grondbeheer voor jou?

“Bij Vogelbescherming vond ik al dat we in Nederland een bizarre situatie hebben gecreëerd. Ten eerste staan mensen niet meer in verbinding met de productie van hun voeding en ten tweede speculeren we met landbouwgrond. Dus via twee sporen – voedselkwaliteit en grondspeculatie – brengen we de eerste levensbehoefte van de bevolking in gevaar. Ik vind het fijn dat Kraaybeekerhof samen met BD Grondbeheer een voorbeeld is van hoe het anders kan. We doen het gewoon.”

Waarom past vrije grond zo goed bij Kraaybeekerhof?

“Mensen willen graag bijdragen. Voor ons is elke manier van bijdragen gelijk. Meewerken, zelfoogsten, plantjes kopen, wandelen over het landgoed, doneren voor vrije grond. Dat is allemaal gemeenschapsvorming en belangrijk voor de toekomst van Kraaybeekerhof.”

Jij was een drijvende kracht achter de succesvolle crowdfunding voor de nieuwe kapschuur, die nu wordt gebouwd. Hoe heb je dat aangepakt?

“Dave was vroeger campagne-maker bij een maatschappelijke organisatie en Susan van de Kraaybeekerhof Coöperatie had ervaring als communitymanager bij een gemeente. Met z'n drieën waren we een lekker treintje met heel veel doe-kracht. We hadden 650 duizend euro nodig. De eerste drie ton hebben we met subsidies binnengehaald en de rest met leningen en donaties. Hoewel we in februari nog niet al het geld bij elkaar hadden, zijn we toch gestart met bouwen. Dat was best stoer van ons, al zeg ik het zelf. We hadden het vertrouwen dat het linksom of rechtsom wel goed zou komen. Vlak voor de zomer hadden we inderdaad al het geld bij elkaar. Het is een biobased gebouw met natuurlijke en regionale materialen, alleen de dakpannen komen van ver.”

Welke impuls verwachten jullie van het gebouw?

“Het wordt een gemeenschapshuis om mensen nog meer te verbinden aan deze plek. Onderin komt de Theetuin, die dan het hele tuinseizoen geopend zal zijn. We waren nu alleen in de zomermaanden open. We misten een heel leuk en mooi stuk van het seizoensgebonden biodynamische eten: de frisse bladgroentes van de lente en knollen en kolen van de herfst. We kunnen straks het hele teeltseizoen doorkoken en de smaken en inspiratie van deze plek met elkaar ervaren.”

Hoe zie je de toekomst van Kraaybeekerhof?

“Het is onze wens dat de Theetuin ondersteunend is aan landbouwbedrijf waar mensen kunnen genieten, proeven en ontspannen op een prachtplek. Maar we vragen ons ook af: vindt het gebouw dat ook? Gaat het gebouw niet teveel mensen aantrekken en wordt het landbouwbedrijf dan overlopen? We willen straks ook nog dat iemand hier de hele dag met een boek op een bankje kan zitten zonder dat iemand vraagt: wat ben je aan het doen? Voor het behoud van die ruimte en vrijheid zullen wij ons hard maken. En het is ook een kwestie van vertrouwen.”